Trzy scenariusze premierostwa May – opinia

Media pełne są spekulacji na temat tego czy i jak długo Theresa May pozostanie na stanowisku. Oto trzy subiektywnie wybrane scenariusze.

1.

Theresa May przegrywa głosowanie nad mową tronową. Jeremy Corbyn dostaje szansę stworzenia rządu.

Łącznie 317 posłów z Partii Konserwatywnej i 10 z DUP powinno bez przeszkód przegłosować rządowy program w czwartkowym głosowaniu. Formalnego porozumienia między partiami nadal jednak nie ma, a przedłużające się za długo negocjacje są paliwem do spekulacji o niespodziewanym wcześniej buncie północnoirlandzkiej partii unionistycznej. DUP podobno zaciekle walczy o więcej pieniędzy dla Irlandii Północnej, ale problemu z poparciem rządu May jako takiego nie ma. Downing Street, które raz już „omyłkowo” opublikowało komunikat o zawarciu porozumienia teraz informuje, że „opublikuje porozumienie, gdy zostanie podpisane”.

Drugi – potencjalnie groźniejszy dla May – wariant to bunt w szeregach jej własnej partii. Po wyborach mniej eurosceptyczni konserwatyści jak Anna Soubry czy Sarah Wollaston publicznie mówili o konieczności zmiany brexitowego kursu na bardziej „miękki”: pozostanie w unii celnej lub wspólnym rynku. Z drugiej strony swoje pretensje zgłaszali ci, dla których wizerunek i propozycje programowe May stały się kamieniem u szyi i o mały włos nie zapłacili za nie miejscem w Izbie Gmin. May stała się toksyczna i nie może nas więcej prowadzić do wyborów – pisał portal konserwatywnych działaczy Conservative Home. Nieformalna odpowiedź Downing Street – jeśli partia uwikła się w wybory nowego lidera, jeśli May straci władzę, Wielka Brytania „wpadnie w ręce komunistów” – przyciszyła publicznie spekulacje jednego i drugiego obozu. Ale, co dzieje się pod powierzchnią, wie tylko szef Komitetu 1922, głosu szeregowych posłów partii, którzy mogą wymusić wotum nieufności 48 głosami.

Jeśli May przegra głosowanie nad mową tronową, prawo sformułowania rządu dostanie Jeremy Corbyn. Arytmetyka parlamentarna nie jest jednak po jego stronie, a poza tym tak naprawdę nigdy nie przestał prowadzić kampanii wyborczej. Dlatego też Brytyjczycy jesienią musieliby ponownie udać się do urn.

2.

Theresa May – być może zmuszona do akceptacji poprawek w mowie tronowej – zostaje do jesieni. W okolicach konwencji partyjnej w październiku Partia Konserwatywna dostaje nowego tymczasowego lidera, który przeprowadza negocjacje Brexitu, a następnie odchodzi.

To scenariusz, którego echa pobrzmiewają od pewnego czasu w mediach. Konserwatyści mają coraz mniejsze poparcie w sondażach, a poparcie May jako premiera osiągnęło 17 procent na minusie według Panelbase. Jednak nowe wybory parlamentarne już teraz nie są dla torysów dobrym rozwiązaniem: niewielka liczba aktywistów do prowadzenia kampanii w terenie, rozczarowani sponsorzy, a przede wszystkim brak umiejętności zbudowania pozytywnego przekazu własnej wizji Brexitu versus natchniony poparciem młodych ludzi Jeremy Corbyn – wszystko to powoduje, że bez większej przesady można powiedzieć, że konserwatyści potrzebowaliby cudu, żeby wygrać wybory w ciągu kilku najbliższych miesięcy. Ten cud, ta wizja, na razie się nie objawiły.

Na zakulisowe manewry wyjechały jednak wielkie nazwiska w Partii Konserwatywnej – ani David Davis, ani Priti Patel, nie wykluczyli w ten weekend możliwości stanięcia do pojedynku o fotel szefa partii. Nie zrobił tego także wcześniej Philip Hammond, a to jego wspólnie z Davisem, na stanowisku tymczasowego premiera widzą według raportu Timesa gabinetowi koledzy. Warunek: dwuletnia kadencja, przeprowadzenie Brexitu z powodzeniem i oddanie premierostwa w ręce kandydata lub kandydatki wyłonionego w partyjnych wyborach. W tym idealnym dla konserwatystów scenariuszu nowe wybory lidera partii po zakończonych – oczywiście z powodzeniem – negocjacjach z UE otwierają drogę do nowych wyborów. Konserwatyści wystawiają w nich swój najsilniejszy atut: Vote Conservatives – get a good deal with the EU, Vote Labour – get cliff-edge Brexit.

Po drodze bardzo wiele może się jednak wydarzyć. Negocjacje mogą pójść nie po myśli Londynu. Nowemu liderowi zawsze będzie można wytknąć brak mandatu wyborczego, a minimalna przewaga w parlamencie sprawi, że każde głosowanie może stać się walką o śmierć i życie. Nieustanna dyscyplina zmęczy i nie pozwoli wielu posłom spełniać obietnic danych wyborcom w okręgu. Pojawią się rezygnacje i wybory uzupełniające, z których każde przybliżać będzie Wielką Brytanię do nowych wyborów, niekoniecznie w momencie najkorzystniejszym dla konserwatystów. Jeśli Partia Pracy odrobi lekcję opozycji, udoskonali dobrą kampanię i dołoży lepsze podstawy gospodarcze programu wyborczego, może w takich okolicznościach liczyć na bardzo dobry wynik w kolejnych przyspieszonych wyborach.

  1. Theresa May wygrywa głosowanie i utrzymuje się na stanowisko przez całe negocjacje Brexitu.

To scenariusz mało prawdopodobny, ale jednak mimo cienia jakim położyły się wybory i rewolucyjnych zmian w najbliższym otoczeniu Theresy May, nie można zapominać, że do marca wizja Brexitu i premierostwa Theresy May cieszyła się ogromnym poparciem społecznym i politycznym, a May i jej odziedziczony po Cameronie chief whip Gavin Williamson wiosną skutecznie uciszyli euroentuzjastyczne skrzydło partii.

Jeśli u konserwatystów nie wyłoni się klarowny nowy lider, ani nowa wizja, dla różnych frakcji najbezpieczniejszym planem B może okazać się utrzymanie May na stanowisku przez większą część negocjacji Brexitu. David Davis i Liam Fox są lojalnymi żołnierzami i przyjaciółmi May, a brak nagłego sygnału do startu o fotel lidera wydawał się poprzeć Boris Johnson, który zapowiedział, że do 2019 roku nie wysunie swojej kandydatury. Dwa lata powinny dać konserwatystom czas na wypracowanie nowego kursu bez dawania forów żadnej frakcji, a świadomość, że wszelkie spory działają na korzyść opozycji może pomóc utrzymać dyscyplinę. Nawet jeśli przez te dwa lata May nie zrobi w parlamencie nic poza przygotowaniem Brexitu (co samo w sobie i tak jest ogromnym wysiłkiem), zawsze będzie mogła pomachać na koniec Union Jackiem.

 

200 More posts in Polityka w UK category
Recommended for you
Poprawki do mowy tronowej odrzucone

W czwartek  popołudniu odbyła się ostatnia debata nad mową tronową w Izbie Gmin, nieformalny test...