Kontrowersyjna propozycja reformy samorządu: bezpośrednie wybory burmistrzów

Prezentacja projektu budżetu była okazją do przedstawienia nowych pomysłów na reformę samorządów lokalnych. W zamian za zgodę na bezpośrednie wybory burmistrzów, miasta będą mogły uzyskać dodatkowe uprawnienia i środki budżetowe m.in. w zakresie służby zdrowia, transportu czy policji. Reforma wywołuje jednak liczne kontrowersje.

Zmiany w ustroju samorządów niektórych miast są częścią opisywanego już przez nas projektu tzw. „Northern Powerhouses”, czyli stworzenia silnego ośrodka gospodarczego z wielkich miast północnej Anglii, m.in. Manchesteru, Liverpoolu, Leeds oraz Sheffield. Reforma będzie wprowadzana oddzielnie w każdym wskazanym przez rząd ośrodku metropolitalnym, w zależności od uzyskania zgody lokalnych władz.

Hrabstwo metropolitalne „Wielki Manchester”, składające się z 10 lokalnych samorządów i kreowane na centrum polityczne i gospodarcze „Północy” jako pierwsze zmieni swój system w 2017 roku. W zamian metropolia otrzyma dodatkowe uprawnienia w zakresie transportu, pomocy społecznej, policji oraz mieszkalnictwa.

Samorządy domagają się większych uprawnień i większych środków finansowych. Obawiają się jednak nowego systemu zarządzania i konsekwencji zdominowania nowego tworu przez centralne miasto metropolii, co może doprowadzić do marginalizacji mniejszych miasteczek. Kontrowersje widoczne są szczególnie w regionie Liverpoolu, gdzie część mniejszych samorządów zdążyło już otwarcie przyznać, że nie zamierza przystąpić do takiego związku.

Rząd Camerona argumentuje, że aby przekazać zarządzanie ogromnymi funduszami i odpowiedzialność za ważne aspekty rozwoju lokalnego, musi mieć z drugiej strony silnego partnera. Według zwolenników tylko bezpośrednio wybrany burmistrz daje gwarancję pełnej odpowiedzialności przed wyborcami.

Spośród wielkich miast do tej pory tylko Londyn wybiera burmistrza w bezpośrednich wyborach. Reforma z 1999 roku zmieniła ustrój tzw. Wielkiego Londynu, reformując radę („London Assembly”), a przede wszystkim wprowadziła zasadę jednoosobowego zarządzania w postaci wybieranego bezpośrednio przez mieszkańców burmistrza. Uzyskanie osobistego poparcia mieszkańców wielomilionowego miasta czyni również burmistrzów Londynu poważnymi graczami w brytyjskiej polityce.

Nie jest to pierwsza próba wprowadzenia bezpośrednich wyborów na burmistrzów w Wielkiej Brytanii. Podobne zmiany próbował przeforsować już rząd Tony’ego Blaira w 2002 roku. Na mocy uchwalonej przez Partię Pracy ustawy z 2000 roku, samorządy mogły w referendum wybrać jeden z trzech proponowanych modeli zarządzania, w tym właśnie promowany przez rząd model silnego burmistrza. Referenda lokalne przeprowadzone w 2002 roku przyniosły jednak zaskakujące wyniki, a na taką zmianę zdecydowali się mieszkańcy tylko jednego miasta (Stoke-on-Trent). W większości pozostałych pozostawiono zaś dotychczasowe zasady. W najbardziej popularnym systemie burmistrz jest wybierany i odwoływany przez radnych, a jego rola ma znaczenie przede wszystkim jako lidera politycznego, a nie urzędnika.

Na podstawie: bbc.co.uk, yorshirepost.co.uk

Więcej o samorządzie w UK po polsku: K. Radzik-Maruszak, Samorząd terytorialny w Wielkiej Brytanii w latach 1979-2010, Lublin 2012.

Dodaj komentarz

169 More posts in Highlight category
Recommended for you
SuperSobota 19 października w brytyjskiej Izbie Gmin

Przewodnik po porządku obrad, wnioskach, poprawkach i możliwych scenariuszach Nad czym będzie głosować w sobotę...